22 MAYIS DÜNYA OBEZİTE GÜNÜ

Okunma Sayısı: 4

Özel Aktif Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Ayşe Sinem ÇIĞIR Obezite ile ilgili açıklamalarda bulundu.

Özel Aktif Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Ayşe Sinem ÇIĞIR ‘ Obezite (aşırı şişmanlık), gelişmiş ülkelerde olduğu gibi gelişmekte olan ülkelerde de hızla yaygınlaşan en büyük sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Kısaca bedendeki yağ kütlesi oranının, yağsız olan kütleye göre çok daha fazla olmasıdır. Sağlıksız beslenme ve hareketsizlik ile genetik nedenler dolayısıyla ortaya çıkan bu hastalığın çözümü çok aşamalı olduğu gibi, bu hastalıktan korunmak için sağlıklı beslenmek ve düzenli olarak spor yapmak son derece önemlidir. ‘ dedi.

Obeziteye neden olan başlıca risk faktörleri
Obezitenin Neden Olduğu Hastalıklar
• Aşırı ve yanlış beslenme alışkanlıkları
• Yetersiz fiziksel aktivite
• Yaş
• Cinsiyet
• Eğitim düzeyi
• Sosyo – kültürel etmenler
• Gelir durumu
• Hormonal ve metabolik etmenler
• Genetik etmenler
• Psikolojik problemler
• Sık aralıklarla çok düşük enerjili diyetler uygulama
• Sigara- alkol kullanma durumu
• Kullanılan bazı ilaçlar (antideprasanlar vb.)
• Doğum sayısı ve doğumlar arası süre

• İnsülin direnci – Hiperinsülinemi
• Tip 2 Diabetes Mellitus
• Hipertansiyon
• Koroner arter hastalığı
• Hiperlipidemi Hipertrigliseridemi
• Metabolik sendrom
• Safra kesesi hastalıkları
• Bazı kanser türleri (kadınlarda safra kesesi, endometriyum, yumurtalık ve meme kanserleri, erkeklerde ise kolon ve prostat kanserleri )
• Osteoartrit
• Felç
• Uyku apnesi
• Karaciğer yağlanması
• Astım
• Solunum zorluğu
• Gebelik komplikasyonları
• Menstruasyon düzensizlikleri
• Ameliyat risklerinin artması
• Ruhsal sorunlar
• Toplumsal uyumsuzluklar
• Özellikle sık aralıklarla ağırlık kaybetme ve kazanma sonucunda deri altı yağ dokusunun fazla olması nedeniyle deri enfeksiyonları, kasıklarda ve ayaklarda mantar enfeksiyonları
• Kas-iskelet sistemi problemleri
Obezitenin belirlenmesi

Dünya Sağlık Örgütü’nün obezite sınıflandırması esas alınarak obeziteyi belirlemek için yaygın olarak Beden Kitle İndeksi (BKİ) kullanılmaktadır. BKİ, bireyin vücut ağırlığının (kg), boy uzunluğunun (m cinsinden) karesine (BKI=kg/m2) bölünmesiyle elde edilen bir değerdir. BKİ boy uzunluğuna göre vücut ağırlığının tahmin edilmesinde kullanılmakta, vücutta yağ dağılımı hakkında bilgi vermemektedir.

Şişman (Obez)
> 30.00

Şişman 1. derece
30.00-34.99

Şişman 2. derece
35.00-39.99

Şişman 3. derece
> 40.00
Ayrıca son yıllarda araştırmacılar vücuttaki toplam yağ miktarından çok, yağın vücutta bulunduğu bölge ve dağılımı üzerinde durmaktadırlar. Bölgesel yağ dağılımı genetik olarak erkek ve kadınlarda farklılık göstermektedir. Android tip (erkek tipi) obezitede yağ vücudun üst bölümünde (elma tip) bel, üst karın ve göğüs karında ve cilt altında toplanmaktadır. Jinoid tip (kadın tipi) obezitede ise yağ, vücudun alt bölümünde (armut tip) kalça, uyluk, bacaklar ve cilt altında toplanmaktadır. DSÖ’ne göre bel/kalça oranı kadınlarda 0.85’den ve erkeklerde ise 1.0’den fazla ise android tip obezite olarak kabul edilmektedir. Bu dağılımın belirlenmesinde bel/kalça oranı kullanılmakta ise de, tek başına bel çevresi ölçümü, karın bölgesindeki yağ dağılımı ve sağlığın bozulmasında önemli ve pratik bir gösterge olarak kullanılmaktadır. Tek başına bel çevresi ölçümünün erkeklerde > 94 cm (=BKI>25) – >102 cm ( =BKİ>30); kadınlarda >80 (=BKI>25) cm- >88( =BKİ>30) ve üzerinde olması hastalık riski ile ilişkilidir.
Obezitenin tedavi yöntemleri nelerdir?

1.Tıbbi beslenme (diyet) tedavisi,
2.Egzersiz tedavisi
3.Davranış değişikliği tedavisi
4.Farmakolojik tedavi
5.Cerrahi tedavi
Obeziteden Korunmak için Nasıl Beslenmeli?

• Güne mutlaka kahvaltıyla başlayın
• Günde minimum 2 litre su tüketmeye özen gösterin.
◦ İnsan yaşamı için oksijenden sonra gelen en önemli öğe sudur. İnsan açlığa haftalarca dayanabilirken susuz ancak birkaç gün yaşayabilir. Vücut ısısının dengelenmesi, metabolizmanın devamı ve vücuttan zehirli atık maddelerin atılması için su elzemdir. Bu nedenle günde 2-2.5 litre su tüketin.
• Tuz tüketimini azaltın.
◦ Yemeklerinizde baharatları kullanın bu şeklide yemekleriniz size tuzsuz gelmeyecektir.
• Sebze ve meyve tüketin.
◦ Sebze ve meyveler bol su ve vitamin-mineral içerip, az kalorilidirler. Bol miktarda ve değişik renklerde sebze, meyve tüketmeniz hem kilo kontrolüne yardım eder, hem de birçok hastalıktan (kanser, kalp-damar hastalıkları) korunmanızı sağlar. Dikkat edeceğiniz önemli bir nokta ise mevsiminde sebze-meyve tüketimidir.
• Öğün atlamayın.
• Abur – cubura sınırlama getirin.
• Hızlı yemek yemeyin
◦ Yemeklerinizi yavaş yiyin iyi çiğneyin ve lokma aralarında çatalı elinizden bırakıp biraz bekleyin.
• Doğru pişirme tekniklerini tercih edin
◦ Yiyecekleri pişirmek için fırında, ızgarada, buharda pişirmek, kaynatmak gibi, fazla yağın eklenmediği yöntemleri kullanın, yağda kızartmalardan mümkün olduğunca uzak durun. Ancak yağı hayatınızdan çıkarmayın. Yağlar Yaşamak için ihtiyacımız olan temel besin maddelerinden biridir.Enerji Verirler ve yağda eriyen vitaminlerin vücudumuza faydalı olmasını sağlarlar
• Düzenli egzersiz yapın
◦ Sağlıklı yaşam ve sağlıklı beslenme düzeninin içerisine muhakkak bir egzersiz programını dâhil edin. Yaşam koşullarınıza uygun, sürekli yapabileceğiniz bir aktivite türünü seçin ve düzenli olarak egzersiz yapın.

En önemlisi obeziteyle mücadelede işin uzmanlarıyla çalışmaktır. Sağlıklı beslenme ve egzersiz kişiye özeldir. Sağlıklı beslenmeyi diyetisyeninizden öğrenirken egzersizi spor eğitmeniniz/, fizyoterapistinizden öğrenin.

Dyt. Ayşe Sinem ÇIĞIR