BECAN “KÖİ PROJELERİNİN BÜTÇEYE YANSIYAN YÜKÜ”
CHP Yalova Milletvekili Tahsin Becan’ın açıklamalarına göre, Türkiye’de enerji santralleri, otoyollar, limanlar, havaalanları, şehir hastaneleri ve demiryolu projeleri dahil olmak üzere çok sayıda Kamu-Özel İşbirliği (KÖİ) projesi bulunuyor.
- Toplam yatırım büyüklüğü: Eylül 2024 fiyatlarıyla 102,72 milyar dolar
- 2025 yılı bütçesine ayrılan kaynak: 204 milyar TL
- 2025–2026 dönemi için öngörülen toplam yük: 689 milyar TL
Becan, bu rakamların yalnızca Hazine’ye değil, aynı zamanda dar gelirli vatandaşlara da ek yük bindirdiğini belirtti. Gelir dağılımındaki adaletsizliğin derinleştiğini, sosyal desteklere ayrılabilecek kaynakların bu projelere aktarıldığını ifade etti.
Eleştirilerin Odağı: Şeffaflık ve Tekelleşme
Milletvekili Becan, projelerin yapılmasına karşı olmadıklarını, ancak:
- İhale süreçlerinde şeffaflık bulunmadığını,
- Şartnamelerin sonradan değiştirildiğini,
- Aynı şirketlerin lehine düzenlemeler yapıldığını vurguladı.
Bu durumun kamu zararını artırdığını ve vatandaşın sırtına daha fazla yük bindirdiğini söyledi.
Döviz Bazlı Sözleşmelerin Riski
Becan, KÖİ modelinin özellikle yabancı para cinsinden yapılan ödemeler nedeniyle kriz dönemlerinde bütçeye ağır yük getirdiğini belirtti. Döviz kurlarındaki dalgalanmaların, ödemelerin maliyetini katladığını ve bunun Türkiye ekonomisi için telafisi güç sorunlar doğurabileceğini ifade etti.
Tahsin Becan’ın Çağrısı
“Kamu kaynaklarının verimli kullanılmasını sağlayacak önlemlerin belirlenmesi, yapısal nedenlerin tespiti ve yeni yasal, kurumsal çözümlerin geliştirilmesi için araştırma komisyonu kurulmasını talep ettik.”
Becan, Meclis Araştırma Komisyonu’nun kurulması halinde, KÖİ projelerinin finansman modeli, ihale süreçleri ve kamuya getirdiği yüklerin tüm yönleriyle incelenmesini istedi.
Değerlendirme
- KÖİ modeli, Türkiye’de 1986’dan bu yana uygulanıyor.
- 2003 sonrası hız kazanan bu model, yatırımların finansmanında önemli rol oynasa da yüksek maliyet, döviz riski ve şeffaflık sorunları nedeniyle tartışmalı hale geldi.
- Becan’ın önergesi, yalnızca Yalova için değil, tüm Türkiye’de kamu kaynaklarının daha etkin ve adil kullanılmasına yönelik bir tartışmayı gündeme taşıyor.
About The Author
